Halkalı Ispartakule hızlı tren projesi ve Marmaray, aslında daha büyük bir projenin parçasıdır: Halkalı – Kapıkule Demiryolu Hattı Projesi. Bu hat, İstanbul’dan Edirne’ye ve oradan da Bulgaristan sınırına (Kapıkule) uzanarak Avrupa’ya açılan demiryolu koridorunu yenilemeyi ve hızlı tren standardına yükseltmeyi hedeflemektedir.

Halkalı Ispartakule YHT nin Marmaray Hattına etkisi

Bu projenin Halkalı Ispartakule etabı, mevcut Marmaray hattının Avrupa yakasındaki başlangıç noktası olan Halkalı’dan başlayarak, Ispartakule’ye kadar uzanmaktadır. Bu projenin Marmaray üzerindeki etkilerini birkaç başlık altında inceleyebiliriz:

Marmaray’a Entegrasyon ve Ek Yük

Projenin en önemli etkisi, Marmaray hattının bir uzantısı ve besleyicisi olmasıdır.

Yolcu Artışı: Halkalı Ispartakule hızlı tren hattı tamamlandığında, sadece İstanbul içi Marmaray yolcusu değil, aynı zamanda Tekirdağ, Edirne ve hatta Bulgaristan üzerinden Avrupa’ya gidecek olan uluslararası yolcular da Marmaray’ı kullanmak zorunda kalacaktır. Çünkü Avrupa’dan gelen hızlı trenlerin İstanbul’daki ana varış noktası yine Halkalı olacaktır. Ve yolcuların şehir merkezine (Sirkeci, Üsküdar, Söğütlüçeşme) ulaşımı için en hızlı alternatif Marmaray olacaktır. Bu durum, Marmaray’daki yolcu yoğunluğunu önemli ölçüde artıracaktır.

• Altyapı Üzerindeki Fiziksel Etki (Kapasite Kullanımı) Marmaray tüneli ve hatları, belirli bir kapasite için tasarlanmıştır.

Halkalı-Ispartakule projesiyle birlikte:

Hat Paylaşımı: Halkalı ile Ispartakule arasında hatlar fiziksel olarak birleşecektir. Bu ortak hat üzerinde üç farklı tren tipi aynı rayları paylaşmak zorunda kalacak:

1. Yerel banliyö trenleri (Marmaray)
2. Ulusal hızlı trenler (Ankara, Konya vb. yönüne)
3. Uluslararası trenler (Avrupa yönüne)

• Sinyalizasyon ve Sefer Sıklığı: Farklı hızlarda (banliyö treni daha yavaş, hızlı tren daha hızlı) hareket eden bu trenlerin aynı hat üzerinde güvenli ve verimli bir şekilde işlemesi için mevcut sinyalizasyon sisteminin (Marmaray’da kullanılan ETCS Seviye 1) bu yoğunluğu kaldırabilecek kapasitede olması gerekir. Eğer kapasite aşımı yaşanırsa, hem banliyö trenlerinde gecikmeler hem de hızlı trenlerde beklemeler yaşanabilir.

Altyapı Güçlendirme ve Yeni Düzenlemeler

Bu yoğunluğu yönetebilmek için TCDD ve TCDD Taşımacılık’ın bazı düzenlemeler yapması gerekir.

Halkalı Garı’nın Dönüşümü:

Halkalı Garı, sadece bir banliyö istasyonu olmaktan çıkıp, ulusal ve uluslararası trenlerin de kalkış ve varış yaptığı büyük bir aktarma merkezi (hub) haline dönüşmektedir. Bu durum Halkalı istasyonunun kapasitesinin artırılmasını ve lojistik olarak yeniden düzenlenmesini gerektirmiştir. (Nitekim Halkalı Garı’nda bu kapsamda yenileme çalışmaları yapılmaktadır).

Bakım Tesisleri: Artan tren trafiği, bakım ihtiyacını da artıracaktır. Halkalı bölgesindeki bakım tesislerinin kapasitesinin artırılması gündeme gelir.

Stratejik ve Ekonomik Etki Avrasya Demiryolu Koridoru:

Bu proje, Marmaray’ın sadece bir şehir içi ulaşım aracı olmadığını, aynı zamanda Pekin’den Londra’ya uzanan demiryolu koridorunun en kritik boğaz geçişi olduğunu pekiştirmektedir. Marmaray, Asya ile Avrupa arasındaki demiryolu yük ve yolcu taşımacılığında kilit bir rol oynayacaktır.

Yük Taşımacılığı: Proje sadece yolcu odaklı değildir. Bu hat tamamlandığında Avrupa’dan gelen yük trenlerinin de Marmaray’ı kullanarak Asya’ya geçişi hızlanacak ve kolaylaşacaktır. Bu da Marmaray’dan geçen yük treni trafiğini artıracaktır. (Marmaray, yolcu trenlerinin yoğun olmadığı gece saatlerinde yük taşımacılığına da izin vermektedir).

Özetle

Halkalı Ispartakule hızlı tren projesinin Marmaray’a etkisi “kapasiteyi zorlayıcı ve dönüştürücü” olacaktır.

Olumlu Etki: Marmaray’ın stratejik önemini katlayarak artıracaktır. Onu uluslararası bir koridorun parçası haline getirecek ve yolcu sayısını (potansiyel gelir) yükseltecektir.

Zorlayıcı Etki: Mevcut hat ve istasyon altyapısı üzerinde ciddi bir yük oluşturacaktır. İşletmeciliği (trafik yönetimi) karmaşıklaştıracaktır.

Bu nedenle, projelerin başarısı, Halkalı’daki aktarma düzenlemelerinin, sinyalizasyon sistemlerinin ve hat kapasitesinin bu yeni karma trafiği sorunsuz bir şekilde yönetebilmesine bağlıdır.